Kwisikhathi esiqondise ukuthi ngisho emlandweni omuhle weMalawi, wakhiwe into engeziwe ngalokho elithethwa MANEB. UMANEB (Malawi National Examinations Boards) Ngiyazi lokhu olungumuntfu ongazama ukuthatha imigomo yezimpapasho ezinikezelwe ukuthi zibeke amandla aziphumulele kuzo zezintfoni eziningi eAfrika lesikhathelo. Baye bayenqume ukuthi zibeke amandla aziphumulele kuzo zezintfoni eziningi ukuthi bonke abasifundisi bazipumelele ukuthi bengene ukusho ukulandzelwa kwabo.
Kodwa ukufa kwesibhedlela esihluke kahle esethweniwe yabo ukuvumela ukuthi ngalokho kunye nangalokho umfundi uhlale okukhuphelele khona ezindabeni. Ukuthi lokhu kuhluke kakhulu ngokuhlala kakhulu ukuthi kube nenkinga yokubuyisela abafundi bama-rural — noma izindhlu zemilaythi uma ufunda — abafundi. Ngakho ke, abafundi abathintelekile yiYon eLakeview bazokwenzela amandla angaphambi kokuthi babekho amandla phakathi kwezinye ezinjini. Futhi, MANEB kukusetshenziswa ukuthi abafundi be-milaythi bezikhohlisele nezinhlangano zezifundiso ezithunyelwe eziqondisiweyo. Bazazi ukuthi ngalokho kunye nangalokho umntwana udingekani ukuba alindele ngendlela enhle kusukela indawo apho akhona.
Kanti ufuna ukwazi, MANEB uyafika ngezinye izinto nokuthi A ZINYE ngokubheka ukusure ka khona imisebenzi yesi sikhundla! Izikhwetho zazo zahlukele amagama kunye nezi zihlabelela amaxwebhu ahlukene. Amaxwebhu angaze akhawuleze abantwana ngamazwi omncane. Ixwebhu elingekho lokulandelayo kakhulu. Bayaziqondisa ngendlela ephakathi kuzo ukuba bengasebenzise amaxwebhu. Ngoba amaxwebhu angaba njalo phakathi kokuthi bayahlale ekupheleni kweziquzelelo kunye nokuthi abantu ababangela amaxwebhu azifinyelele amaxwebhu, njengezicek ezintathu ezincedisiweyo kakhulu nguMANEB. Bazame ukusure ukuthi masingabi singadabuka ngaphandle komsebenzi wesibonelo.

Yonke into engenziwe nguMANEB eMalawi inombusi kakhulu akukho Malawians kodwa abantu abaningi kweziladini ezine. Bayenze ngezindlela zokungena indawo yokuthuthukisa ukubuya kumzekelwano nokuthuthukisa. Ukuba kuhle lokhu kufanele lishintshwe ngeMANEB ukuze lisebenzele amandla ethekwini esikoleni sikhalenda. Baphatha ngokwabo nezinkampani ezimbili zomphilo okanye UNICEF nokUSAID ukuze babuyekeze imiphumeletu yezifundisi eMalawi. Abantu abe aqhuba ukuba bantfu basekupheleni bekhona ubunye buhluleka ukuba behluleke umthondzo wokusetyenziswa kwiSikolo.

Izimiso ze-MANEB zithetha ngamakhulu okungakho kuhlu kwemfano yakho, ngoba ukufola kwezi tetsi. Bathi abangaphambili babekho amanqaku angamatsha ukukhangela ukuthi umfana wenze imibono yayo. Lokhu kungabangene nokubhala izicatulo ezintathu, apho abasebenzisi bazama ukukhetha le nto elikhoyo kusenamagama - kunye nezicatulo zakwesayensi ezinenzeka ezinikeza izibalo zabo ngenxa yokuba bayaziyelela amaciko akhe ayiqhelekileyo; izimiso zokusebenza ezinikeza abasebenzisi bengxumele ngakho nokuthi akuxhumane kuphela manje ukuthi amagama amalaliswe. MANEB ingathanda ukuthi kube kuhlu ukuphazamisa ngempahla—wonke umthetho wabo wonke ubhekise ukuthi kufanele ukuhlale kakhulu, uzame ukusetshenziswa kanye nokuthi ukushintsha. Bayazi ukuthi wonke umfundi ungene ngendlela edingekayo kunye nokuthi angabe usizo ngendlela engcono.

Ngokubheka kakhulu kwisebe, i-MANEB iyiphindaphinda izikole eMalawini. Iphendaphinde ngokwesikhatsi esidingeni nesigodlo sokuthi zibeke amandla aziphumulele kuzo zezikolo nezombusi. Izinhlelo ezihlukile ziyathemba ukuthi wonke amasifundisi asicabangele abahambisana nokufinyelela kwesibhedlela. Ukusuka okanye ukuhlola kuhluke amaphrojekthi akwesikole apho amasifundisi abafundiswa ngamaxesha akwesentloko kunye nokuhlola kwezombusi. Amaphrojekthi amadlule amaphumelela umsindo wamasifundisi nokuba babalisane nobunzima bokuphela.
Ronch iyathemba ukuba yisibonelo sesikhundla esishintsha kwisayensi yokuhlanza emanzini. Ronch yisikrini esiphakeme kakhulu esihlola izinkinga zomkhakha nezinkinga zamakheti. Iyasebenza ngokusebenzisa ukuthuthukiswa kwayo okwenzelwe ngamandla akhe, isikhipha amandla amahle kwezinto ezithuthukayo futhi isindawo sokuphendula kuzinkinga ezingavuthi.
Sisiza abakhasi bethu ngamandla amaningi ekupheleni konke okuhlanganisa ukuchitha kwezinye zezinto zokuhlanza njengoko futhi ukulwa kwezilwane. Lokhu kwenziwa ngokujabulisa kakhulu ukuthi sibhekise indawo yomkhakha wabo, nokuthuthukiswa kwezindlela ezihle kakhulu nokubhekise izinkulungwane zokulwa kwezilwane. Ngaphezu kwezinsuku zokuthuthukisa nokuhlela izinto zethu ngaphezu kwezinsuku ezi-26, isivinini sezinsizakalo zethu ngonyaka yizinkulu kunezinkulu ezi-10,000. Ngalesi simo, abantu bethu abaningi kunezinkulu ezi-60 bafaka izinto zethu ezihle kakhulu nezinsizakalo zethu zokufaka kuleli gama, futhi bayaphanda ukuthi baphinde baphandle nako.
Ronch inawabizisa izinto eziningi zokusebenza ngokuphelele ukusiza ekupheleni kwakho. Lokhu kubangela izindawo zonke zokuchitha amasiko nezindawo zokuchitha amasiko ngokuphelele, futhi kubangela izilwane ezi-ne zonke ezine, nezinhlobo eziningi zezinkampani nezidevisi ezisakhiwe ukusebenza ngezinkampani zonke. Zonke izinto zihlala kuselula yezinto eziphakanyisiwe ngumkhankhano wokugcina ubuhlungu bokuphila wezwe (WHO). Zisebenziswa kakhulu ekupheleni kwezinto zokuhlupha izibhobho, izinyoni, izifolo, izinyoni, izimvu, nezinyoni zokuhlupha izibhobho, futhi kusenzo lokugcina ubuhlungu bokuphila kwezwe nokulawula izilwane.
Kwinqakathi le-ukuhlanganisa abasebenzi, u-Ronch uyaphatha inkampani ngokuthi "ubukhulu kuyisibopho sesivikhi". Kwezinye izinkampani zezindaba zokusebenza, u-Ronch wabona amathuba amaningi ekuthengeni kwizindlela zokusebenza. Ngaphezu kwalokho, u-Ronch unobudlelwane obuhle nobude bokuphatha ngezikhululeko zokufunda nezinkampani eziphakeme, futhi wabona ubuhle bokubaluleka kwezindaba zokuhlanza kwezindawo zokusebenza. Ubukhulu bokusebenza kwezinkampani kubuyiselwa ngokuzimela nokuzimela. Kwezinye izinkampani, kuzoba kubuyiselwa izibhalo zesikhululeko esiphakeme kwezindaba zokusebenza, futhi kuzoba kusinika iziservice esihle kakhulu kwezindaba zokusebenza.
Siyathanda zonke izinobezelo zakho.